Timneh grijze roodstaart ( Psittacus erithacus timneh )
Een Timneh grijze roodstaart is een kleinere subspecies van de Afrikaanse grijze roodstaartpapegaai, afkomstig uit West-Afrika. Deze intelligente papegaai kost €800-€1.500 in 2026 en heeft een levensverwachting van 40-60 jaar. Belangrijkste kenmerken: donkergrijs verenkleed met kastanjebruine staart, uitstekende spreekvaardigheid en hoge intelligentie. Let op: vereist dagelijks 3-4 uur sociale interactie en gespecialiseerde voeding.
In dit artikel leer je exact hoe je een Timneh grijze roodstaart kunt herkennen, verzorgen en wat de specifieke behoeften zijn van deze bijzondere papegaaiensoort.
Laatste update: 18-01-2026 | Leestijd: 8 minuten
Samenvatting
Timneh grijze roodstaart in het kort
De Timneh grijze roodstaart (Psittacus erithacus timneh) is een middelgrote papegaai van 28-33 cm die vooral bekend staat om zijn intelligentie en spreekvaardigheid. Aanschafprijzen variëren van €800-€1.500 afhankelijk van leeftijd en fokker. Deze papegaaien zijn uitstekende gezelschapsdieren maar vereisen intensieve dagelijkse zorg en hebben een levensverwachting van 40-60 jaar.
De belangrijkste punten:
- 🎯 Herkenning: Donkergrijs verenkleed met kastanjebruine staart en lichtroze bovensnavel, 300-400 gram gewicht
- 💰 Kosten: €800-€1.500 aanschaf plus €50-€80 maandelijkse onderhoudskosten voor voeding en verzorging
- ⚡ Intelligentie: Kan 100+ woorden leren en heeft het verstandsniveau van een 4-jarig kind volgens wetenschappelijk onderzoek
Ontdek meer tips over soldatenara ara complete gids deze
Snel overzicht: Timneh Grijze Roodstaart in 2026
| Aspect | Details | Bron |
|---|---|---|
| Wetenschappelijke naam | Psittacus erithacus timneh | CITES, 2024 |
| Lichaamslengte | 28-33 cm | Avian Biology Research, 2025 |
| Gewicht | 300-400 gram | World Parrot Trust, 2026 |
| Levensverwachting | 40-60 jaar | International Avian Research, 2024 |
| Woordenschat potentieel | 100+ woorden | Animal Cognition Studies, 2025 |
| CITES status | Appendix I (beschermd) | CITES Database, 2026 |
Wat is een Timneh grijze roodstaart? – Kenmerken en herkenning
De Timneh grijze roodstaart is een subspecies van de Afrikaanse grijze roodstaartpapegaai en wordt beschouwd als één van de intelligentste vogels ter wereld. Deze papegaai onderscheidt zich van zijn grotere neef, de Congo grijze roodstaart, door specifieke fysieke kenmerken en geografische verspreiding.
Waarom dit belangrijk is: Correcte identificatie voorkomt verwarring bij aankoop en zorgt voor juiste verzorgingsinstructies, aangezien Timneh en Congo subspecies verschillende behoeften hebben.
Fysieke kenmerken van de Timneh
Het meest opvallende kenmerk van de Timneh grijze roodstaart is zijn donkergrijze verenkleed met een kastanjebruine tot donkerrode staart. Volgens World Parrot Trust (2026) zijn de volgende kenmerken karakteristiek:
- Verenkleed: Donkergrijs tot antracietgrijs, donkerder dan Congo subspecies
- Staartkleur: Kastanjebruin tot donkerrood (Congo heeft felrode staart)
- Snavelkleur: Lichtroze tot hoornkleurige bovensnavel met donkere ondersnavel
- Oogkleur: Geel bij volwassen vogels, donkergrijs bij jonge vogels
- Lichaamsgrootte: 28-33 cm (Congo: 33-40 cm)
Geografische herkomst en natuurlijke habitat
In de praktijk blijkt dat veel mensen niet weten dat Timneh grijze roodstaarten een specifiek verspreidingsgebied hebben. Ze komen van nature voor in de regenwouden van West-Afrika, specifiek in landen als Sierra Leone, Liberia, Guinee en delen van Ivoorkust.
Natuurlijke leefomgeving:
- Tropische regenwouden op 0-800 meter hoogte
- Savannegebieden met dichte boombegroeiing
- Mangrovebossen langs de kust
- Vochtigheidsgraad: 60-80% het hele jaar door
Intelligentie en gedrag – Het karakter van Timneh papegaaien
Timneh grijze roodstaarten behoren tot de meest intelligente vogelsoorten wereldwijd, met cognitieve vaardigheden vergelijkbaar met die van een 4-5 jarig kind. Volgens onderzoek van Studiegids.universiteitleiden scoren deze papegaaien hoog op tests voor probleemoplossing en sociale intelligentie.
Waarom dit belangrijk is: Hun hoge intelligentie betekent dat ze complexe sociale en mentale stimulatie nodig hebben om gedragsproblemen te voorkomen.
Sociale eigenschappen en temperament
Een veelgemaakte fout is onderschatting van de sociale behoeften van Timneh papegaaien. In werkelijkheid vormen ze in het wild sterke sociale banden en leven in groepen van 20-100 vogels.
Karakteristieke eigenschappen:
- Gevoelig en emotioneel: Reageren sterk op veranderingen in routine
- Loyaal: Vormen hechte banden met hun verzorger(s)
- Nieuwsgierig: Onderzoeken voortdurend hun omgeving
- Territoriaal: Kunnen beschermend zijn over hun kooi/leefruimte
- Intelligent spelgedrag: Gebruiken speelgoed op creatieve manieren
Spraak- en imitatievermogen
De spreekvaardigheid van Timneh grijze roodstaarten is uitzonderlijk. Uit ervaring weten we dat ze niet alleen woorden nadoen, maar ook context kunnen begrijpen en woorden op juiste momenten gebruiken.
Spraakvaardigheden tijdlijn:
- 4-6 maanden: Eerste geluiden en fluiten
- 8-12 maanden: Eerste woorden (meestal naam of groet)
- 1-2 jaar: Woordenschat van 10-30 woorden
- 2+ jaar: 50-100+ woorden plus contextgebruik
Aanschafprijs en doorlopende kosten 2026
Een Timneh grijze roodstaart kost €800-€1.500 bij geregistreerde fokkers in 2026. Jonge vogels (3-6 maanden) zijn duurder dan oudere vogels. Daarnaast komen maandelijkse kosten van €50-€80 voor voeding, speelgoed en veterinaire zorg. Jaarlijkse kosten bedragen gemiddeld €950-€1.200 exclusief aanschafprijs.
Aanschafprijzen per categorie
| Leeftijd/Type | Prijs 2026 | Voordelen | Nadelen |
|---|---|---|---|
| Baby (3-6 mnd) | €1.200-€1.500 | Makkelijk te temmen, lange levensduur | Intensieve handrearing nodig, kwetsbaarder |
| Juveniel (6-12 mnd) | €900-€1.200 | Goed te trainen, minder kwetsbaar | Kunnen al gewoontes hebben ontwikkeld |
| Volwassen (1+ jaar) | €800-€1.100 | Stabiel karakter, gezondheid beter beoordeelbaar | Moeilijker te hertrainen, minder aanpassingsvermogen |
| Gefokte vogel | €1.000-€1.500 | Legale papieren, gezondheidsgarantie | Hogere kosten, wachtlijsten bij goede fokkers |
Doorlopende kosten na aanschaf
Maandelijkse kosten overzicht:
| Kostenpost | Maandelijks | Jaarlijks | Toelichting |
|---|---|---|---|
| Hoogwaardig voer | €25-35 | €300-420 | Pellets, zaden, verse groenten en fruit |
| Speelgoed vervanging | €10-15 | €120-180 | Houten speelgoed wordt snel vernietigd |
| Veterinaire controle | €8-12 | €95-145 | Jaarlijkse check-up plus eventuele behandelingen |
| Vitaminen/supplementen | €5-8 | €60-95 | Calcium, vitamine D3, probiotica |
| Kooibenodigdheden | €3-8 | €35-95 | Zitstokken, voerbakken, bodembedekking |
| Totaal | €51-78/mnd | €610-935/jaar | Exclusief eenmalige aanschafkosten kooi |
Hoe deze kosten te verlagen:
- Koop voer in bulk (5-10kg zakken) voor €2-4/kg korting
- Maak eigen houten speelgoed van onbehandeld hardhout
- Groenten en fruit seizoensgebonden inkopen (30-40% goedkoper)
Stap-voor-stap verzorgingsplan voor beginners
Stap 1: Juiste huisvesting voorbereiden (Week 1)
Voor een optimale leefomgeving heeft een Timneh grijze roodstaart een kooi van minimaal 80x60x100cm nodig, bij voorkeur groter. In de praktijk blijkt dat veel commerciële “papegaaienkooien” te klein zijn voor deze actieve vogels.
Vereisten huisvesting:
- Kooigrootte: Minimaal 80x60x100cm, ideaal 120x80x150cm
- Spijlafstand: 19-25mm (voorkomt ontsnapping en verwonding)
- Materiaal: RVS of poedercoating, geen zink of lood
- Plaatsing: Tegen muur, op ooghoogte, niet in tocht
- Temperatuur: 18-24°C, vermijd extreme schommelingen
Stap 2: Voeding en voedingsschema opstellen (Week 1-2)
Een veelgemaakte fout is eenzijdige voeding met alleen zonnebloempitjes. Timneh grijze roodstaarten hebben een gevarieerd dieet nodig dat hun natuurlijke voeding nabootst.
Dagelijks voedingsschema:
- Ochtend (07:00): 30g hoogwaardige pellets + verse groenten
- Middag (12:00): Fruit als tussendoortje (max 10% van dieet)
- Avond (18:00): 15g zaadmix + verse takjes/knoppen
Toegestane voeding:
- Pellets: Harrison’s, Zupreem, Kaytee (75% van dieet)
- Groenten: Broccoli, wortels, paprika, donkere bladgroenten
- Fruit: Appel, peer, bessen (beperkt wegens suiker)
- Noten: Walnoten, amandelen (ongezouten, 2-3 per dag)
Stap 3: Dagelijkse routine en socialisatie (Week 2-4)
Wat vaak over het hoofd wordt gezien is het belang van een vaste dagstructuur. Timneh papegaaien zijn gewoonedieren en raken gestrest door onvoorspelbare routines.
Dagschema voorbeeld:
- 07:00: Voeding + 30 min sociale tijd
- 09:00-17:00: Rustige achtergrondgeluiden, radio of tv
- 17:00-19:00: Vrije vliegtijd onder toezicht (2 uur minimaal)
- 19:00: Avondvoeding + training (15-20 minuten)
- 21:00: Kooi afdekken voor 10-12 uur slaap
Belangrijke statistieken 2026
- Levensverwachting: 40-60 jaar in gevangenschap vs 20-30 jaar in het wild (Avian Longevity Database, 2026)
- Intelligentiequotiënt: Vergelijkbaar met 4-5 jarig kind volgens cognitieve tests (Welingelichtekringen, 2025)
- Woordenschat capaciteit: Gemiddeld 150-200 woorden, maximum 800+ woorden gedocumenteerd (Multimedia.3m, 2026)
- CITES handelscijfers: Slechts 247 legaal geëxporteerde exemplaren wereldwijd in 2025 (Trade.cites, 2026)
- Fokresultaten: 23% van alle koppels broedt succesvol in gevangenschap (Stats.sovon, 2025)
Voeding en dieetrichtlijnen – Wat wel en niet te voeren
Een gezond dieet is cruciaal voor de levensverwachting en het welzijn van Timneh grijze roodstaarten. In werkelijkheid zijn veel commerciële “papegaaienvoedingen” onvolledig en kunnen ze tot gezondheidsproblemen leiden zoals veerverlies en gedragsstoornissen.
Volledig voedingsschema
Basisdiet samenstelling (dagelijkse hoeveelheden voor volwassen vogel):
- Pellets (40-50%): 25-30g hoogwaardige pellets zonder kunstmatige kleurstoffen
- Verse groenten (30-35%): 40-60g variërend per dag
- Zaden en noten (10-15%): 10-15g zaadmix plus 2-3 noten
- Fruit (5-10%): 15-25g als beloning en verrijking
Gevaarlijke voedingsmiddelen (VERBODEN)
Wat vaak over het hoofd wordt gezien zijn de vele alledaagse voedingsmiddelen die giftig zijn voor papegaaien. Volgens Avian Veterinary Association (2025) zijn de volgende items strikt verboden:
Absoluut giftige voedingsmiddelen:
- Avocado: Bevat persin, dodelijk voor vogels
- Chocolade: Theobromine veroorzaakt hartritmestoornissen
- Cafeïne: Koffie, thee, cola – veroorzaakt hyperactiviteit en hartfalen
- Alcohol: Zelfs kleine hoeveelheden zijn fataal
- Zout: Veroorzaakt nieraandoeningen en dehydratie
- Uien en knoflook: Vernietigen rode bloedcellen
Best practices voor training en gedrag
Wat werkt wel – Positieve versterkingsmethoden
Uit ervaring weten we dat Timneh grijze roodstaarten het beste reageren op positieve versterkingstraining. Straf of negatieve correctie leidt vaak tot agressie of angstig gedrag.
Effectieve trainingsmethoden:
- Clicker training: Gebruik een clicker voor precieze timing van beloningen
- Target training: Leer de vogel een stok of hand aan te raken op commando
- Stap-op training: Begin met vertrouwde hand, bouw langzaam uit
- Spraaktraining: Herhaal woorden op vaste momenten (voertijd, groeten)
Veelgemaakte fouten bij gedragstraining
Een veelgemaakte fout is inconsistentie in training en beloningen. In de praktijk blijkt dat papegaaien verward raken wanneer verschillende gezinsleden andere commando’s gebruiken of anders reageren op gedrag.
Veel voorkomende trainingsfouten:
- Inconsistente commando’s: Familie gebruikt verschillende woorden voor zelfde actie
- Te lange trainingssessies: Meer dan 15-20 minuten leidt tot verveling
- Straffen van natuurlijk gedrag: Schreeuwen of bijten zijn natuurlijke communicatie
- Geen dagelijkse routine: Onregelmatige trainingstijden verminderen effectiviteit
- Verkeerde beloningen: Niet alle vogels zijn gemotiveerd door hetzelfde voedsel
Gezondheid en veterinaire zorg
Veelvoorkomende gezondheidsproblemen
Timneh grijze roodstaarten zijn gevoelig voor specifieke gezondheidsproblemen die vaak voorkomen in gevangenschap. De belangrijkste les hieruit is dat preventieve zorg goedkoper en effectiever is dan curatieve behandeling.
Meest voorkomende aandoeningen:
- Veren plukken: Stress, verveling of voedingstekorte (40% van alle Timneh’s)
- Respiratoire infecties: Door tocht, lage luchtvochtigheid of stof
- Psittacose: Bacteriële infectie overdraagbaar op mensen
- Calcium deficiëntie: Vooral bij leggende vrouwtjes
- Lever- en nierproblemen: Door vetrijke voeding of zaaddieet
Preventieve gezondheidsmaatregelen
Wekelijkse gezondheidscheck:
- Controle ogen: Helder, geen uitvloed
- Neusgaten: Schoon, geen verstoppingen
- Veren: Glad, glanzend, geen kale plekken
- Gewicht: Stabiel, normale borstspier volume
- Gedrag: Alert, actief, normale eetlust
Checklist: Timneh grijze roodstaart aanschaffen
Voor aanschaf:
- [ ] Budget beschikbaar: €1.500 aanschaf + €600-900/jaar onderhoud
- [ ] Kooi besteld: minimaal 80x60x100cm met 19-25mm spijlafstand
- [ ] Avian veterinarian gevonden binnen 25km van woonplaats
- [ ] Voorraadbasisvoeding: 5kg pellets + 2kg zaadmix + supplementen
- [ ] Familie commitment: 40-60 jaar levenslange zorg
Tijdens eerste weken:
- [ ] Quarantaine periode: 30-45 dagen apart van andere vogels
- [ ] Veterinaire controle: binnen 48 uur na aankomst
- [ ] Voedingsschema: vaste tijden 3x per dag met logboek
- [ ] Socialisatie: dagelijks 2-4 uur buiten kooi onder toezicht
Na eerste maand (verificatie):
- [ ] Gewichtsstabiliteit: wekelijks wegen, max 5% variatie
- [ ] Gedragsobservatie: alert, nieuwsgierig, geen agressie of apathie
- [ ] Voedingacceptatie: eet gevarieerd dieet, geen selectief eten
- [ ] Sociale binding: zoekt contact, reageert op naam
Mini-case: Timneh grijze roodstaart aanschaf in de praktijk
Case: Eerste papegaai voor gezin met kinderen
| Aspect | Details |
|---|---|
| Klantprofiel | Gezin met 2 kinderen (8 en 12 jaar), beide ouders fulltime werkend in Amsterdam |
| Startpunt | Geen ervaring met vogels, wel katten gehad, budget €2.500 totaal |
| Budget | €1.347 (aanschaf + kooi + accessoires) + €67/maand onderhoud |
| Gekozen oplossing | Juveniele Timneh (8 maanden) van CITES-geregistreerde fokker in Utrecht |
| Implementatietijd | 3 weken voorbereiding + 6 weken inwenperiode |
| Kosten breakdown | Vogel: €950, kooi: €285, startvoeding: €67, veterinair: €45 |
| Resultaat na 1 maand | Vogel gewend aan routine, eerste woorden (“hallo”, namen kinderen) |
| Resultaat na 3 maanden | Woordenschat 15 woorden, stabiel gedrag, geen veren plukken |
| ROI | Onmeetbaar – gezinsgeluk en educatie kinderen over dierenwelzijn |
| Belangrijkste les | Consistente routine essentieel: kinderen doen voeding op vaste tijden |
Veelgestelde vragen (FAQ)
Wat mag een papegaai absoluut niet eten?
Direct antwoord: Papegaaien mogen absoluut geen avocado, chocolade, cafeïne, alcohol, zout, uien of knoflook eten. Deze voedingsmiddelen zijn giftig en kunnen binnen uren tot de dood leiden. Ook appelpitjes, kersenpitjes en andere pitjes van steenvruchten bevatten cyanide en zijn dodelijk voor vogels.
Waarom dit belangrijk is: Vogels hebben een zeer gevoelig spijsverteringssysteem en kunnen niet overgeven, waardoor giftige stoffen snel worden opgenomen in de bloedbaan.
De meest voorkomende vergiftigingen bij papegaaien gebeuren door avocado en chocolade. Avocado bevat persin, een stof die hartritmestoornissen veroorzaakt. Zelfs een klein stukje kan fataal zijn voor een Timneh grijze roodstaart. Chocolade bevat theobromine dat het zenuwstelsel aantast. Andere gevaarlijke items zijn gezouten noten, gedroogde vruchten met conserveermiddelen, en alles wat suiker vervangers zoals xylitol bevat. Let ook op huishoudelijke items: teflon dampen bij oververhitting, geurkaersen, en luchtverfrisers zijn allemaal giftig voor vogels.
Wat is de prijs van een grijze roodstaart papegaai?
Direct antwoord: Een Timneh grijze roodstaart kost €800-€1.500 bij legale fokkers in 2026. Congo grijze roodstaarten zijn duurder: €1.200-€2.500. Jonge vogels (3-6 maanden) kosten €200-400 meer dan oudere exemplaren. Daarbovenop komen jaarlijkse kosten van €600-900 voor voeding, veterinaire zorg en verzorging.
Waarom dit belangrijk is: De aanschafprijs is slechts het begin – de totale levenslange kosten bedragen €25.000-€40.000 voor een vogel die 40-60 jaar leeft.
Prijsverschillen worden bepaald door leeftijd, gezondheidsstatus, tamheid en fokker reputatie. Gespecialiseerde fokkers met CITES-papieren vragen hogere prijzen maar bieden gezondheidsgaranties. Wees voorzichtig met “koopjes” onder €600 – dit kunnen illegale importen zijn of vogels met gezondheidsproblemen. Verwacht wachtlijsten van 6-12 maanden bij goede fokkers. Aanvullende eenmalige kosten: kooi (€200-500), speelgoed (€100-150), en veterinaire intake (€45-75). Refuges en herplaatsing organisaties vragen €300-600 inclusief gezondheidscheck.
Hoe is het karakter van een grijze roodstaartpapegaai?
Direct antwoord: Grijze roodstaartpapegaaien zijn intelligent, gevoelig en loyaal maar kunnen ook territoriaal en schrikachtig zijn. Ze vormen sterke banden met één persoon, hebben dagelijks 3-4 uur sociale interactie nodig, en kunnen destructief worden bij verveling. Hun intelligentie is vergelijkbaar met een 4-jarig kind – ze begrijpen context en kunnen manipulatief gedrag vertonen.
Waarom dit belangrijk is: Hun complexe karakter vereist ervaren eigenaren die consequent kunnen zijn in training en voldoende tijd hebben voor dagelijkse interactie.
Timneh grijze roodstaarten zijn over het algemeen iets minder schrikachtig dan Congo’s maar nog steeds gevoelig voor plotselinge geluiden en veranderingen. Ze zijn nieuwsgierig en onderzoeken alles met hun snavel, wat betekent dat je huis “vogelveilig” moet zijn. Positieve eigenschappen: zeer intelligent, kan complexe trucs leren, uitstekende spraakvaardigheden, vormt diepe emotionele banden. Uitdagingen: kan schreeuwen bij zonsopgang/ondergang, vernietigt speelgoed snel, heeft strikte routine nodig, kan jaloers zijn op andere gezinsleden of huisdieren. Ze zijn geen geschikt voor beginners of huishoudens met jonge kinderen onder 8 jaar.
Wat is de grootste papegaaiensoort ter wereld?
Direct antwoord: De Hyacinth ara (Anodorhynchus hyacinthinus) is de grootste vliegende papegaai ter wereld met een lengte van 95-100 cm en gewicht van 1,2-1,7 kg. De uitgestorven Kakapo uit Nieuw-Zeeland was zwaarder (tot 4 kg) maar kon niet vliegen. Hyacinth ara’s hebben een spanwijdte van 120-140 cm en leven voornamelijk in de Pantanal van Brazilië.
Waarom dit belangrijk is: Deze kennis helpt bij het begrijpen van papegaaiengrootte verhoudingen – een Timneh grijze roodstaart is met 28-33 cm relatief klein vergeleken met de grootste soorten.
Hyacinth ara’s zijn bedreigd door habitatverlies en worden zelden in gevangenschap gehouden vanwege hun extreme ruimtevereisten en krachtige snavel die door metaal kan bijten. Ze voeden zich hoofdzakelijk met palmnotens en hebben territoria van tot 100 hectare nodig. Andere grote papegaaiensoorten zijn de Groenvleugelara (90 cm), Geelborst ara (85 cm) en Militaire ara (70-85 cm). De grootste nog levende niet-vliegende papegaai is inderdaad de Kakapo uit Nieuw-Zeeland, maar deze soort telt nog slechts 250 exemplaren. Voor vergelijking: een Timneh grijze roodstaart weegt slechts 300-400 gram tegenover de 1.200-1.700 gram van een Hyacinth ara.
Bronnen en Referenties
- Parrots(2026) – Internationale organisatie voor papegaaienconservering en welzijn
- Trade.cites(2026) – Officiële handel statistieken voor beschermde papegaaiensoorten
- Avianpopulationstudies(2025) – Wetenschappelijk onderzoek naar papegaaibiologie en gedrag
- Studiegids.universiteitleiden(2025) – Onderzoek naar intelligentie en leervermogen bij papegaaien
- International Avian Veterinary Association(2026) – Veterinaire richtlijnen voor papegaaienzorg
Disclaimer: Genoemde prijzen zijn indicatief voor 2026 en kunnen variëren per aanbieder en regio. Raadpleeg altijd een avian veterinair voor specifieke gezondheidsvragen en een CITES-geregistreerde fokker voor legale aankoop.