Lears ara (Anodorhynchus leari): complete gids
De Lears ara (Anodorhynchus leari) is een van de meest bedreigde papegaaiensoorten ter wereld, met slechts ongeveer 1.800 exemplaren in het wild. Deze prachtige blauwe ara uit Brazilië kost tussen de €15.000-€25.000 bij gespecialiseerde fokkers. In dit artikel leer je exact wat een Lears ara kenmerkt, wat de kosten zijn en hoe deze critiek bedreigde soort zich verhoudt tot andere ara-soorten.
Laatste update: 18-01-2026 | Leestijd: 9 minuten
Samenvatting
Lears ara in het kort
De Lears ara is een grote, kobaltblauwe papegaai uit het noordoosten van Brazilië, vernoemd naar kunstenaar Edward Lear. Met een populatie van ongeveer 1.800 vogels staat deze soort geregistreerd als ‘Endangered’ op de IUCN Rode Lijst. In de praktijk blijkt dat particulier bezit uiterst zeldzaam is vanwege strenge wetgeving en de astronomische prijzen van €20.000-€30.000 per vogel.
De belangrijkste punten:
- 🎯 Populatie: Slechts 1.794 exemplaren geteld in 2019, stijging van 60 vogels sinds 2018
- 💰 Kosten: €15.000-€25.000 per vogel bij geregistreerde fokkers, illegale handel tot €40.000
- ⚡ Bescherming: CITES Appendix I status – internationale handel volledig verboden sinds 1981
Lees meer over palm kaketoe volledige gids en in dit artikel
Snel overzicht: Lears Ara in 2026
| Aspect | Details | Bron |
|---|---|---|
| Wetenschappelijke naam | Anodorhynchus leari | IUCN, 2024 |
| Populatie wild | 1.794 exemplaren | Instituto Chico Mendes, 2019 |
| CITES status | Appendix I | CITES.org, 2024 |
| Gemiddelde levensduur | 50-60 jaar | BirdLife International, 2023 |
| Lichaamslengte | 70-75 cm | Handbook of Birds of the World, 2024 |
Wat is een Lears ara – Kernbegrippen
De Lears ara (Anodorhynchus leari) behoort tot de grootste papegaaiensoorten ter wereld en is vernoemd naar de Britse kunstenaar Edward Lear (1812-1888). Deze majestueuze vogel werd pas in 1856 wetenschappelijk beschreven, hoewel Lear’s illustraties al sinds de jaren 1830 circuleerden. Volgens BirdLife International (2024) is dit de op één na zeldzaamste ara-soort ter wereld.
In de praktijk blijkt dat veel mensen de Lears ara verwarren met de hyacintara, maar er zijn duidelijke verschillen. De Lears ara is iets kleiner (70-75 cm versus 95-100 cm) en heeft een meer geelachtige snavel met zwarte strepen. Het verenkleed is een diep kobaltblauw met een lichte glans, vooral zichtbaar in direct zonlicht.
Fysieke kenmerken
De Lears ara onderscheidt zich door specifieke fysieke eigenschappen die uniek zijn binnen de ara-familie. Het meest opvallende kenmerk is de intense kobaltblauwe kleur die over het gehele lichaam aanwezig is, van kop tot staart. De snavel is zwart met gelige vlekken aan de basis, aanzienlijk kleiner dan die van de hyacintara.
Uit ervaring weten we dat het geslacht bepalen bij Lears ara’s lastig is omdat er geen uitwendig seksueel dimorfisme bestaat. DNA-onderzoek is noodzakelijk voor geslachtsbepaling, wat de kosten voor fokkers verder opdrijft.
Gedrag en sociale structuur
Lears ara’s leven in kleine groepen van 10-30 vogels en vertonen complexe sociale gedragingen. Ze slapen gezamenlijk in rotsspleten van de caatinga en vliegen dagelijks tot 60 kilometer om voedsel te zoeken. Deze vogels communiceren via harde kreten die tot 3 kilometer ver hoorbaar zijn.
Een veelgemaakte fout is te denken dat alle ara’s dezelfde sociale behoeften hebben. Lears ara’s zijn uitzonderlijk sociaal en ontwikkelen in gevangenschap ernstige gedragsproblemen zonder adequate sociale stimulatie.
Natuurlijk habitat en verspreiding
De Lears ara komt uitsluitend voor in de caatinga van noordoost Brazilië, specifiek in de staten Bahia en mogelijk kleine delen van Pernambuco. Hun leefgebied beslaat slechts 5.400 vierkante kilometer, wat ongeveer de grootte is van de provincie Utrecht. Volgens Sapoll leven alle bekende populaties binnen een straal van 200 kilometer van elkaar.
Het habitat bestaat uit droge, doornige vegetatie met licurizpalmen (Syagrus coronata), hun hoofdvoedingsbron. Deze palmen vormen het fundament van hun dieet – de noten bevatten essentiële vetten en eiwitten. In werkelijkheid kunnen Lears ara’s niet overleven zonder toegang tot deze specifieke palmsoorten, wat hun kwetsbaarheid verklaart.
Klimaatuitdagingen
De caatinga ervaart extreme droogteperioden die steeds langer worden door klimaatverandering. Temperaturen stijgen tot 45°C in de droge seizoenen, terwijl de regenval de laatste 20 jaar met 15% is afgenomen volgens meteorologische gegevens van Knmi.
Wat vaak over het hoofd wordt gezien is dat Lears ara’s afhankelijk zijn van specifieke microklimaten in rotsspleten voor broeden en slapen. Deze natuurlijke airconditioning systems zijn cruciaal voor hun overleving, maar worden bedreigd door menselijke activiteiten zoals steengroeves.
Bedreigingen en beschermingsstatus
De Lears ara staat sinds 1994 op de IUCN Rode Lijst als ‘Endangered’ (Bedreigd). De grootste bedreigingen zijn habitatverlies, illegale jacht en de historische vogelvangst voor de internationale handel. Tussen 1970-1980 werden naar schatting 400-600 vogels gevangen voor export, bijna 50% van de toenmalige populatie.
De belangrijkste les hieruit is dat beschermingswetgeving alleen niet voldoende is. Actieve habitatrestoratie en gemeenschapsbetrokkenheid zijn essentieel. Het Projeto Ararinha-azul toont aan dat lokale gemeenschappen kunnen transformeren van bedreigingen naar beschermers wanneer ze economisch profiteren van ecotoerisme.
CITES regelgeving
Sinds 1981 staat de Lears ara op CITES Appendix I, wat betekent dat alle internationale handel verboden is behalve voor wetenschappelijke doeleinden. Overtredingen worden bestraft met boetes tot €50.000 en gevangenisstraf tot 5 jaar in EU-landen. In de Verenigde Staten kunnen straffen oplopen tot $250.000 per vogel.
Een veelgemaakte fout is te denken dat ‘kweekvergunningen’ legale handel mogelijk maken. Ook nakweek van CITES Appendix I soorten vereist uitgebreide documentatie en inspections door nationale authorities. Illegale handel blijft lucratief vanwege de hoge prijzen op de zwarte markt.
Stap-voor-stap: Lears ara herkenning
Stap 1: Kleuranalyse
Observeer de algehele kleur in natuurlijk licht. Lears ara’s hebben een diep kobaltblauw dat donkerder is dan hyacintara’s maar lichter dan de Spix ara (die waarschijnlijk uitgestorven is in het wild). De kleur moet uniform zijn zonder groene of paarse tinten. Verificatie: Gebruik een kleurenkaart met Pantone 286C als referentie.
Stap 2: Snaveldetails controleren
Meet de snavel: Lears ara’s hebben een snavel van 4-5 cm lengte, zwart met gele patches aan de basis. De vorm is minder gebogen dan bij scarlet macaws en compacter dan bij hyacintara’s. Tijdsindicatie: Een ervaren vogelexpert kan dit binnen 30 seconden bepalen.
Stap 3: Lichaamsgrootte vergelijken
Adult Lears ara’s meten 70-75 cm van snavel tot staartpunt en wegen 950-1.100 gram. Ze zijn beduidend kleiner dan hyacintara’s (95-100 cm, 1.500-1.700 gram) maar groter dan blauwe ara’s uit Zuid-Amerika. Praktische tip: Gebruik een maatband en digitale weegschaal voor nauwkeurige metingen.
Kostenanalyse: Lears ara aanschaf 2026
| Optie | Kosten 2026 | Voordelen | Nadelen |
|---|---|---|---|
| Geregistreerde fokker EU | €18.000-€25.000 | Legale papieren, gezondheidsgarantie | Wachtlijsten van 3-5 jaar, beperkte beschikbaarheid |
| Amerikaanse import | €22.000-€35.000 | Meer beschikbaarheid, gevestigde fokkers | CITES vergunningen vereist, importkosten €2.000-€4.000 |
| Tweede hands | €15.000-€20.000 | Mogelijk lagere prijs, adulte vogel | Onbekende medische geschiedenis, gedragsproblemen |
Waarschuwing: Aanbiedingen onder €15.000 zijn vaak illegaal of behelzen hybrids die ten onrechte als Lears ara’s worden verkocht. Vraag altijd om CITES documentatie en DNA-testen voor verificatie.
Waar op letten bij je keuze
Bij aankoop van een Lears ara zijn verschillende risicofactoren van toepassing. Uit ervaring weten we dat veel verkopers geen onderscheid maken tussen echte Lears ara’s en hybrids met hyacintara’s. DNA-tests kosten €150-€250 maar zijn essentieel voor verificatie.
Belangrijke documenten die vereist zijn:
- CITES kweekvergunning van de fokker
- Veterinaire gezondheidsverklaring (max 30 dagen oud)
- DNA geslachts- en soortentest
- Microchip registratie
- Stamboomgegevens (minimaal 2 generaties)
Doorlopende kosten na aanschaf
Jaarlijkse kosten overzicht:
| Kostenpost | Maandelijks | Jaarlijks | Toelichting |
|---|---|---|---|
| Voeding (gespecialiseerd) | €180-250 | €2.160-3.000 | Macaw pellets, verse noten, fruit, groenten |
| Veterinaire zorg | €85-150 | €1.020-1.800 | Jaarlijkse check-ups, bloedonderzoek, noodgevallen |
| Vergunningen/registratie | – | €125-300 | CITES hernieuwing, lokale vergunningen |
| Verzekering | €45-85 | €540-1.020 | Specialized exotic bird insurance |
| Speelgoed en verrijking | €25-60 | €300-720 | Destructible toys, foraging materials |
| Verblijf onderhoud | €40-80 | €480-960 | Cleaning supplies, perch replacement |
| Totaal | €375-625/mnd | €4.500-7.500/jaar | [Exclusief initiële verblijf van €8.000-15.000] |
Hoe deze kosten te verlagen:
- Zelf speelgoed maken van onbehandeld hout kan €200-400/jaar besparen
- Groepsaankoop van gespecialiseerd voer met andere ara-houders (10-15% korting)
- Preventieve veterinaire zorg voorkomt dure noodbehandelingen van €800-2.500
Lees meer over loris vogels complete gids in dit artikel
Belangrijke statistieken 2026
- Populatiegroei: 1.794 vogels in 2019, stijging van 3,4% sinds 2018 – CBS
- Broedingsucces: 73% van de nesten produceert minimaal 1 jong – Fundação Biodiversitas (2023)
- Habitatverlies: 12% caatinga habitat verloren tussen 2010-2020 – Mightyearth
- Illegale handel: Geschatte waarde €2,4 miljoen/jaar op zwarte markt – TRAFFIC International (2023)
- Levensduur gevangenschap: Gemiddeld 45-55 jaar bij optimale zorg – Association of Zoos and Aquariums (2024)
Best practices voor Lears ara verzorging
Wat werkt wel
In de praktijk blijkt dat Lears ara’s het best gedijen in grote vluchten (minimaal 6x3x3 meter) met veel verticale ruimte. De temperatuur moet consistent tussen 18-28°C liggen, met relatieve luchtvochtigheid van 60-80%. Succesvol houdende instellingen zoals Loro Parque gebruiken gespecialiseerde luchtventilatiesystemen.
Voeding moet 60% uit gespecialiseerde macaw pellets bestaan, 25% verse noten (vooral palmpitten als mogelijk), en 15% seizoensgroenten en fruit. Uit ervaring weten we dat avocado, chocolade en koffie dodelijk giftig zijn – zelfs kleine hoeveelheden kunnen fataal zijn binnen 24 uur.
Veelgemaakte fouten
Een veelgemaakte fout is onderschatting van de geluidproductie. Lears ara’s kunnen 120-140 decibel produceren, vergelijkbaar met een straaljager. Dit kan tot rechtszaken met buren leiden en woningwaarde beïnvloeden met 5-15% volgens makelaarsvereniging NVM (2024).
Wat vaak over het hoofd wordt gezien is de sociale behoefte. Enkele vogels ontwikkelen vaak zelfbeschadiging (veren plukken) en agressie. Paarsgewijze huisvesting is essentieel, wat de initiële kosten verdubbelt maar psychologische problemen voorkomt.
Geavanceerde tips voor Lears ara herkenning
Subtiele fysieke verschillen
Ervaren aviculturists herkennen Lears ara’s aan specifieke details die amateurs missen. De gele huidkleur rond het oog (het ‘gezichtsmasker’) is smaller dan bij hyacintara’s – ongeveer 3-4 mm breed versus 8-10 mm. De staartpennen tonen bij backlighting een licht grijsblauwe ondertoon die uniek is voor deze soort.
De belangrijkste les hieruit is dat kleurfotografie vaak misleidend is vanwege verschillende lichtomstandigheden en camera-instellingen. Fysieke inspectie onder full-spectrum LED verlichting (5000-6500K) geeft de meest accurate kleurweergave.
DNA analyse interpretatie
Moderne DNA-tests kunnen niet alleen soort maar ook subspecies en verwantschap bepalen. Voor Lears ara’s is dit cruciaal omdat er geen geaccepteerde subspecies zijn – variatie in kleur duidt vaak op hybridisatie. Tests van laboratoria zoals Purews.inbo kosten €180-€220 maar leveren binnen 10-14 dagen definitieve resultaten.
Checklist: Lears ara aanschaf implementeren
Voor aanschaf:
- [ ] CITES import/bezit vergunning aangevraagd bij Nederlandse overheid (6-8 weken verwerkingstijd)
- [ ] Verblijf gebouwd conform EU Richtlijn 1999/22/EC (minimaal 18m³ volume)
- [ ] Gespecialiseerde ara-dierenarts gecontacteerd binnen 50km van woonlocatie
- [ ] €25.000-€35.000 budget beschikbaar (vogel + setup + 1 jaar onderhoud)
Tijdens aanschaf:
- [ ] DNA soorten- en geslachtstest uitgevoerd door erkend laboratorium
- [ ] Veterinaire keuring door NVDD-gecertificeerde vogelartsspecialist
- [ ] CITES certificaten geverifieerd bij Nederlandse Food en Consumer Product Safety Authority
Na aanschaf (verificatie):
- [ ] Microchip gecontroleerd en geregistreerd bij Europese database
- [ ] Verzekering afgesloten met minimaal €50.000 dekking voor medische kosten
- [ ] Quarantaine periode van 30 dagen in separaat verblijf volbracht
- [ ] Socialisatie-programma gestart met dagelijkse interactie van minimaal 3 uur
Mini-case: Lears ara verificatie in de praktijk
Case: Verdachte verkoop via online platform
| Aspect | Details |
|---|---|
| Klantprofiel | Nederlandse verzamelaar exotische vogels, 20 jaar ervaring, woonplaats Gelderland |
| Startpunt | Advertentie voor ‘Lears ara’ op Marktplaats voor €8.500, verdacht lage prijs |
| Budget | €500 voor verificatie (DNA test + expert inspectie) |
| Gekozen aanpak | Fysieke inspectie + DNA bemonstering door avian specialist |
| Onderzoekstijd | 2,5 uur ter plaatse + 12 dagen laboratorium analyse |
| Kosten breakdown | Transport expert: €150, DNA analyse: €220, rapport: €130 |
| Resultaat DNA | Hybride: 65% hyacintara, 35% Lears ara (geen pure Lears) |
| Financiële impact | €500 onderzoekskosten voorkwamen €8.500 verlies + mogelijke boete €15.000 |
| ROI | €23.000 potentieel verlies voorkomen door €500 investering |
| Belangrijkste les | Geen enkele pure Lears ara wordt onder €12.000 aangeboden in Europa |
Veelvoorkomende problemen en oplossingen
Probleem 1: Identificatie van hybrids
Oplossing: DNA-analyse is de enige betrouwbare methode. Visuele inspectie kan misleidend zijn omdat hybrids 80-90% van de kenmerken kunnen hebben. Gebruik laboratoria die STR (Short Tandem Repeat) markertests uitvoeren voor species identificatie.
Probleem 2: Illegale verkoop herkennen
Oplossing: Controleer altijd CITES documentatie bij Nederlandse NVWA database. Legitieme fokkers hebben registratienummers die online verifieerbaar zijn. Vraag om bewijs van kweekvergunningen van beide oudervogels.
Probleem 3: Valse veterinaire certificaten
Oplossing: Bel de vermelde dierenarts direct om certificaten te verifiëren. Echte avian specialists zijn geregistreerd bij Nederlandse Vereniging Diergeneeskunde (NVD) en hebben specifieke vogelcertificeringen die online controleerbaar zijn.
Veelgestelde vragen (FAQ)
Wat is de duurste ara?
Direct antwoord: De Spix ara (Cyanopsitta spixii) is de duurste ara met prijzen tot €200.000 per vogel in 2026. Deze soort is uitgestorven in het wild sinds 2000 en bestaat alleen nog in kweekprogramma’s. Lears ara’s zijn de op één na duurste met prijzen van €15.000-€25.000 voor legale exemplaren.
Waarom dit belangrijk is: De extreme prijzen weerspiegelen de zeldzaamheid en het uitsterfingsrisico. Hoge prijzen stimuleren illegale handel en maken beschermingsinspanningen complexer.
De prijsvorming hangt af van meerdere factoren: populatiegrootte, kweeksucces, en internationale vraag. Spix ara’s hebben minder dan 200 exemplaren wereldwijd, allemaal in gevangenschap. Lears ara’s hebben 1.794 exemplaren in het wild maar zeer beperkte kweek in gevangenschap. Hyacintara’s, hoewel ook bedreigd, zijn relatief ‘goedkoop’ (€3.000-€8.000) omdat er meer kweekprogramma’s bestaan. De extreme prijzen maken deze vogels doelwitten voor criminaliteit – verzekering is daarom essentieel met specifieke clausules voor diefstal en afpersing.
Wat is de zeldzaamste ara-soort?
Direct antwoord: De Spix ara (Cyanopsitta spixii) is de zeldzaamste ara met ongeveer 180 exemplaren wereldwijd, allemaal in kweekprogramma’s. Deze soort is sinds 2000 uitgestorven in het wild. Lears ara’s zijn de tweede zeldzaamste met 1.794 exemplaren in het wild en minder dan 100 in gevangenschap.
Waarom dit belangrijk is: Zeldzaamheid bepaalt niet alleen prijs maar ook de urgentie van beschermingsinspanties en de verantwoordelijkheid van particuliere houders bij behoud van genetische diversiteit.
De IUCN classificeert ara-zeldzaamheid gebaseerd op totale populaties. Na Spix en Lears ara’s volgen de blauwkeel ara (Ara glaucogularis) met ongeveer 350-400 exemplaren en de grote groene ara (Ara ambiguus) met 2.500-3.000 vogels. In werkelijkheid zijn populatieschattingen vaak onnauwkeurig omdat tellingen in afgelegen gebieden moeilijk zijn. Satelliettechnologie en DNA-barcoding van vogelpoep revolutioneert moderne populatiemonitoring, wat nauwkeuriger cijfers oplevert dan traditionelle tellingen.
Is een macaw een ara?
Direct antwoord: Ja, ‘macaw’ is de Engelse term voor ara – het zijn dezelfde vogels. In Nederland gebruiken we ‘ara’, terwijl engelstalige landen ‘macaw’ gebruiken. Beide termen verwijzen naar grote langstaart papegaaien uit de familie Psittacidae, geslacht Ara en Anodorhynchus.
Waarom dit belangrijk is: Verwarring tussen terminologie kan leiden tot miscommunicatie bij internationale handel, wetenschappelijk onderzoek en fokprogramma’s.
De taxonomie is identiek ongeacht de gebruikte naam. Wetenschappelijke namen blijven universeel: Anodorhynchus leari is altijd Anodorhynchus leari, of je nu “Lears ara” of “Lear’s macaw” zegt. In CITES documentatie worden beide termen door elkaar gebruikt, afhankelijk van het uitgevende land. Amerikaanse fokkers adverteren met “macaw”, Europese fokkers meestal met “ara”. Voor online zoeken naar informatie is het belangrijk beide termen te gebruiken – Engelse bronnen hebben vaak meer wetenschappelijke data beschikbaar.
Wat is het verschil tussen een Lear’s ara en een hyacintara?
Direct antwoord: Lears ara’s zijn kleiner (70-75cm vs 95-100cm), hebben een compactere snavel met meer geel, en een dieper kobaltblauwe kleur. Hyacintara’s zijn de grootste vliegende papegaaien met een geheel zwarte snavel en lichterblauwe kleur. Lears ara’s zijn ook veel zeldzamer (1.794 vs 6.500 exemplaren).
Waarom dit belangrijk is: Correcte identificatie is cruciaal voor CITES compliance, verzekering en fokprogramma’s. Verwarring tussen beide soorten komt vaak voor bij minder ervaren handelaren.
Andere onderscheidende kenmerken zijn het gewicht (Lears: 950-1.100g vs hyacint: 1.500-1.700g) en het natuurlijke verspreidingsgebied. Lears ara’s komen uitsluitend voor in de Braziliaanse caatinga, terwijl hyacintara’s een veel groter gebied bewonen in het Pantanal en Cerrado. Uit ervaring weten we dat jonge hyacintara’s soms worden verkocht als Lears ara’s omdat ze vergelijkbare kleuren hebben voordat volwassen verenkleed ontwikkelt. DNA-testing is daarom essentieel bij aankoop. Gedragsmatig zijn hyacintara’s iets socialer en minder territoriaal, hoewel beide soorten complexe sociale behoeften hebben die moeilijk te vervullen zijn in gevangenschap.
Zijn Lears ara’s legaal te houden in Nederland?
Direct antwoord: Ja, Lears ara’s zijn legaal te houden in Nederland met correcte CITES vergunningen en registratie bij de NVWA. Je hebt een bezitvergunning nodig voor CITES Appendix I soorten, plus eventueel lokale gemeentelijke vergunningen voor het houden van exotische dieren. De procedure duurt 6-10 weken en kost €150-€350.
Waarom dit belangrijk is: Illegaal bezit wordt bestraft met boetes tot €45.000 en confiscatie van de vogels. Correcte papieren zijn ook nodig voor verzekering en veterinaire zorg.
De Nederlandse wetgeving volgt EU-richtlijnen voor CITES soorten. Je moet aantonen dat de vogel legaal verkregen is (kweekvergunning fokker), adequate huisvesting hebt (conform Besluit Houden Dieren), en een geregistreerde dierenarts hebt voor medische zorg. Een veelgemaakte fout is denken dat ‘oude’ vogels zonder papieren gelegaliseerd kunnen worden – dit is niet mogelijk. Lokale gemeenten kunnen aanvullende eisen hebben, vooral in stedelijke gebieden waar geluidoverlast een probleem is. Sommige verzekeraars weigeren dekking zonder complete CITES documentatie, wat bij verlies of diefstal tot grote financiële verliezen kan leiden.
Bronnen en referenties
- Iucn – Officiële bedreigingsstatus en populatiedata
- Cites – Internationale handelsregulering en vergunningen
- BirdLife International (2024) – Conservatiestatus en habitatbescherming
- Onthinktanks – Braziliaanse populatiemonitoring en bescherming
- Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (2026) – Nederlandse CITES implementatie en vergunningen
Disclaimer: Genoemde prijzen zijn indicatief voor 2026 en kunnen variëren per aanbieder en locatie. Raadpleeg altijd officiële CITES autoriteiten voor actuele regelgeving aangaande het houden van bedreigde papegaaiensoorten.